....:  Fjölmenningarvefur barna :....
 

       ©Anna Guđrún Júlíusdóttir 2002       Höfundarréttur 





















 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

        

             Úkraína
     
© http://www.atlasgeo.net/flags/Eindex.htm               

ukraine

 

 

 

 


Sagan í hnotskurn Smelliđ hér

 

 

Stađsetning og heiti     ☼myndir

  Úkraína er í austur-Evrópu og er umkringt af  
  mörgum  löndum. Norđan viđ Úkraínu liggur Hvíta-
  Rússland, austan viđ er Rússland og vestan viđ erum
  Pólland, Slóvakía og Ungverjaland. Auk ţess liggja
  Rúmenía og Moldóva í suđvestri. Landiđ er 603.628   
  ferkílómetrar ađ stćrđ.  
 

Hvađan koma börnin?
Hannah kom frá   Kiev

 

Landsveffang
Landsveffangiđ er: .ua
Notendur Internetsins: 5,5 milljón (2006).

 

Höfuđborg  myndir
Höfuđborg Úkraínu er Kiev og ţar búa 2,7 milljón manns.
Hún er ein elsta borg Austur-Evrópu og á sér langa
og merkilega sögu. Taliđ er ađ borgin hafi veriđ
stofnuđ í kring um árin 400-500. Kiev er mjög grćn borg og ţar er ađ finna mikiđ af trjám.

 

Ţjóđhátíđardagur og stjórnarfar hlustađu á ţjóđsönginn

Sjálfstćđi: 24. ágúst 1991
Ţjóđhátíđardagur: 24. ágúst
Stjórnarfar: Lýđveldi

Löggjöf: löggjöf byggđ á borgararétti.
 

Sendiráđ /rćđismađur Úkraínu á  Íslandi?
Rćđismađur: Jón Gunnar Zoëga, Laugavegi 7,
Reykjavík. Sími 511120.

Sendiráđiđ í Helsinki annast sendiráđsstörfin.
Skrifstofa: Pohjoisesplanadi 27 C, FI-00100 Helsinki
Afgreiđslutími: 09:00-16:00 (Mán-Fös)
Sími: (9) 6122460
Fax: (9) 6122 4620

Netfang: emb.helsinki@mfa.is

Fjöldi íbúa (2008)
Íbúafjöldi er: 46,372,700
Lífslíkur viđ fćđingu:

Öll ţjóđin: 68,06 ár.
Konur 74.24 ár, karlar 62.24 ár.
Ungbarnadauđi: 9,23 af hverjum 1000 börnum deyja.
Frjósemishlutfall: 1,25 börn fćdd á hverja konu
Aldursdreifing: 0-14 ára: 13,9%, 15-64 ára: 70%,  
65 ára og eldri: 16,1%

 

Ţjóđernishópar

Úkraínumenn 77,8%, Rússar 17,3%,
Hvíta-Rússar 0,9%, Moldóvar 0,6%, Búlgarar 0,5%

Trú

Úkraínska rétttrúnađarkirkjan –
Kiyv Patriarchate 50,4%

Úkraínska rétttrúnađarkirkjan –
Moscow Patriarchate 26
%,
Úkraínsk-grískir kaţólikkar 8
%

Annađ 15,4%

 

Tungumál

Meirihluti íbúa Úkraínu tala úkraínsku, eđa 67%.
Rússnesku tala 24%, en 9% íbúa tala önnur mál
(t.d. litlir hópar Rúmena, Pólverja og Ungverja).

Úkraínska er Austur Slavneskt tungumál skilt rússnesku. Úkraínska er töluđ í mörgum öđrum löndum eins og Argentínu, Armeníu, Azerbaijan, Belarus, Brasilíu, Kanada, Eystrasaltslöndum, Georgíu, Ungverjalandi, Kazakhstan, Kyrgyzstan,  Moldavíu, Paraguay, Póllandi, Rúmeníu, Rússlandi og Slóvakíu.
 

Úkraínska stafrófiđ

 

Siđir og venjur

Úkraínskir siđir og venjur eru undir miklum áhrifum
frá kristindómi, enda eru flestir Úkraínumenn
kristinnar trúar.

Áđur en Úkraína öđlađist sjálfstćđi áriđ 1991 var
landiđ hluti af Sovétríkjunum og ćtlast var til ţess
ađ sovéska ríkiđ hefđi algeran forgang fram yfir t.d.
fjölskylduna. Úkraínskt ţjóđfélag er enn ađ brjótast
undan áhrifum Sovétríkjanna. Upp til hópa eru
Úkraínumenn kurteisir og félagslyndir. Í Úkraínu er
gestum t.a.m. sýnd mikil athygli og ţeir leggja mikiđ
upp úr gestrisni. Persónulegt umráđasvćđi er mun
minna en í germönsku og engilsaxneskum ţjóđfélögum,
og fólk snertir hvort annađ mikiđ í samrćđum ef
ţađ er standandi. Sé ókunnugt fólk viđstatt ţá tala
ţeir ađ öllu jöfnu lćgra en ella. Ţeir reyna ţví ađ falla
inn í hópinn sé mikiđ um
fólk.

Orđiđ “vinur” er mun ţýđingarmeira en í ýmsum
vestrćnum ţjóđfélögum og međ ţví er átt viđ mjög
náiđ samband. Fólk á yfirleitt bara einn eđa tvo “vini”
en hinsvegar fjölmarga “kunningja”.

Kynjahlutverk eru ađ mörgu leyti mjög hefđbundin
í Úkraínu. Menn halda dyrum iđulega opnum fyrir
konum og konur klćđa sig ađ öllu jöfnu mjög
“kvenlega”.

 

Heimilislífiđ er svipađ, konan sér yfirleitt um
eldhúsiđ og ţrif á međan karlmađurinn sér um
“viđgerđir” og slíkt. Ţetta er ţó alls ekki algilt.

 

Fjölmiđlar
 

Úkraínskur fréttamiđill á netinu
http://www.aratta-ukraine.com
 

Dagblöđ á úkraínsku:

http://day.kiev.ua

http://www.dt.ua
 

Úkraínskar sjónvarpsstöđvar:

http://www.1plus1.net

http://5tv.com.ua

 

Úkraínsk útvarpsstöđ http://www.nrcu.gov.ua

 Tónlist og kvikmyndir
 
Í Úkraínu eru margir mismunadi ţjóđflokkar
  og hver og einn hefur sína eigin tónlistarhefđ.

  Úkraínumenn elska ađ syngja. Tchaikovsky og
  Rachmaninoff notuđu oft ungverska ţjóđlagatónlist
  í verkum sínum. Sum af ţessum lögum má rekja alveg
  aftur til 16. og 17. aldar ţegar farandsöngvarar fóru
  á milli bćja og ţorpa og spiluđu lög og ballöđur.
  Ţeir notuđu til ţess einskonar lúta sem kallađist
  kobza.

  Úkraínumenn eiga líka hljóđfćri sem eru sér á báti.
  Eitt af ţeim er trembita sem er einskonar alpahorn.
  Hér má sjá mynd af ţví.

  http://www.artukraine.com/travel/images/carp_mount5-s.jpg

  Annađ er svokallađ tsymbali, sem er dulcimer (lítiđ
  strengjahljóđfćri sem leikiđ er á međ tveim hömrum).
  Hér er mynd af ţví:  
 
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/86/BuikCymbaal.jpg

  Í Úkraínu er sterk hefđ fyrir óperu og klassískum
  ballet sem komu fram á sjónarsviđiđ á 18. öld,
  og Kiev-ballettinn ţykir einn sá allra besti í
  heiminum. Úkraínumenn hafa einnig átt sinn skerf af  
  tónskáldum og ţar má t.d. nefna Mykola Lysenko 
  (1842-1912) sem er talinn fađir klassískrar
  tónlistar í Úkraínu.

  Einnig hafa Úkraínumenn stađiđ sig vel í Eurovision 
  söngvakeppninni eftir ađ ţeir hófu ađ taka ţátt og
  unnu keppnina m.a. áriđ 2004.

  Međal annarra vinsćlla flytjenda má nefna Vopli 
  Vidoplyasova (ţjóđlagarokk), Plach Yeremiji (rokk),
  Manry og Viy (ţjóđlagarokk)

  Hér er vefsíđa međ textum og nótum fyrir úkraínsk 
  lög og tóndćmi.
http://www.torban.org/pisni/

  Úkraínsk tónlistarhátíđ  
 
www.ukrainianmusicfestival.com

  Önnur tónlistarsíđa
  ☼
www.brama.com/art/music.html
 

Líf barna myndir af börnum í Úkraínu.
Vefur fyrir börn . Lög, leikir og fleira.   www.ukrainianpower.com

Samtök fyrir munađarlaus börn í Úkraínu. http://www.childrenarehope.org

Börn frá Úkraínu ađ dansa ţjóđdansa www.youtube.com/watch?v=eRHw5lZlxgo

 

Skólar

Lćsi, miđađ viđ íbúa 15 ára og eldri: 99,4%
 

Langflestir skólar í Úkraínu eru ríkisreknir og skólaskylda er 12 ár. Fyrstu 4 árin eru grunnskóli ţar sem börnum er kennd undirstöđuatriđi í stćrđfrćđi, líffrćđi, landafrćđi, móđurmálinu og ţar fram eftir götum. Nćstu 5 árin er framhald af ţví, en síđustu 3 árin hafa nemendurnir meira val um hvađ ţeir vilja gera, og ţar eru ţeir búnir undir háskólanám. Í flestum skólunum er kennt á úkraínsku, en ţó eru sumir skólar ţar sem kennt er á rússnesku, ensku og jafnvel frönsku. Skóladagurinn byrjar kl. 8 eđa 9 og hver kennslustund er 45 mínútur.

Hér má sjá myndband af úkraínskum skólabörnum:
www.youtube.com/watch?v=cGtV7L29YWo

 

Og hér má sjá síđasta skóladaginn í úkraínskum
skóla:
www.youtube.com/watch?v=GNvGH2VxZH8

 

Íţróttir  

Úkraínumenn hafa náđ langt í ýmsum íţróttagreinum. Úkraína grćddi mikiđ á áherslu Sovétríkjanna á heilsurćkt, og í Úkraínu má finna fjöldan allan af íţróttaleikvöngum, sundhöllum og öđrum íţróttabyggingum.

 

Í Úkraínu eru iđkađar ýmiskonar íţróttir en ţó er knattspyrnan vinsćlust. Fótboltadeildin kallast Vyscha Liha, eđa Úkraínska úrvalsdeildin, og ţar er liđ Dynamo Kiyv sigursćlast allra liđa. Landsliđ Úkraínu tók fyrst ţátt á heimsmeistaramótinu í knattspyrnu áriđ 2006 og komst ţar í 16 liđa úrslit.

 

Framherjinn Andriy Shevchenko hefur um árabil veriđ einn fremsti knattspyrnumađur heims og áriđ 2004 var hann valinn besti knattspyrnumađur Evrópu.

 

Brćđurnir Vitali og Wladimir Klitschko hafa báđir náđ langt í boxi og hafa unniđ ţungavigtartitla í íţróttinni.

 

Ađrar íţróttir eru einnig vinsćlar, t.d. hokkí, körfubolti og krikket.

 

Matargerđ

Uppskriftir á : íslensku úkraínsku ensku
 

Matur skiptir miklu máli í Úkraínu og matarhefđin byggist ađ miklu leyti á hefđbundnum úkraínskum uppskriftum. Kjöt, kartöflur, ávextir og grćnmeti skipta miklu máli, og brauđ er svo yfirleitt undirstađan í máltíđum.

Páskar og jólin eru mikilvćgar hátíđir fyrir fjölskylduna. Um páskana eru máluđ svokölluđ pysansky egg. Jólahátíđin hefst á ađfangadagskvöld međ 12 rétta máltíđ, einn réttur fyrir hvern postula.

 


Tíska í Úkraínu

Tískuvika í Úkraínu var sett á laggirnar áriđ 1997. Hér má frćđast um hanawww.fashionweek.com.ua

 

Listir

Hér má frćđast um listir í Úkraínu www.artukraine.com
 

http://www.ukraine.org/art.html   

 

Veđurfar veđriđ í í dag

 

Úkraína er stađsett í tveim loftslagssvćđum. Tempruđu og  Mediterranean subtropics.

 

Veturnir eru langir, en ţó ekki neitt rosalega kaldir. Yfirleitt er mjög skýjađ á ţeim árstíma.

 

Veđriđ er misjafnt eftir landshlutum. Í norđurhluta landsins eru t.d. um 1700 tímar af sólskini á ári á međan ţeir eru um 2400 á sunnanverđu landinu.

 

Međalhiti á sumrin er 19° C, en -6°C á vetuna. Međalúrkoma er um 50 cm á ári.

 

Hér má finna veđurspá fyrir ýmis svćđi í Úkraínu

 

http://www.wunderground.com/global/UR.html

 

http://www.grooviespad.com/groovie/ukraine/weather.htm

 

Landslag landslagsmyndir

Landslag í Úkraínu einkennist fyrst og fremst af sléttlendi og hásléttum. Í vestanverđu landinu  eru Karpatyfjöllin. Dnieper áin er stćrsta áin í Úkraínu.

 

Hćsti tindur Úkraínu er Hora Hoverla, sem er í 2061 metra hćđ yfir sjávarmáli.

 

 

Landnýting og auđlindir

Úkraína býr yfir miklum náttúruauđlindum, líklega meira en nokkuđ annađ land í Evrópu. Ţar má finna mikiđ af málmgrýti, kolum, salti, súlfúr, olíu, títaníum o.fl.

Allt ađ 58% af landi í Úkraínu er rćktanlegt. 18% er skógarlendi, 13% er notađ sem beitiland 2% er notađ fyrir varanlega uppskeru. 9% er annađ.

 

Dýralíf myndir


Dýralíf í Úkraínu er mjög fjölbreytilegt. Ţar má finna yfir 100 tegundir af spendýrum.


Helstu rándýr eru úlfar, refir, villikettir og merđir. Helstu nagdýr eru jarđíkornar, hamstrar og mýs.

 

Í Úkraínu eru einnig fjölmargar fuglategundir, eđa um 350. Ţar má helst nefna skógarhćnsni, máva, uglur, gćsir, endur, storka og svo mćtti lengi telja. Hér er listi yfir allar fuglategundir í Úkraínu: Avibase

 

Ađ auki eru um 200 fiskategundir í Úkraínu.

 

Ţjóđardýr Úkraínu er músin.
 

Ógnir náttúrunnar
NA

 

Atvinnulíf

Landbúnađur: korn, sykurrófur, sólblómafrć, grćnmeti, kjöt, mjólk.

Iđnađur: Kol, rafmagn, ýmiskonar málmar, vélar og samgöngutćki o.fl.

Útflutningur: Málmar, eldsneyti og bensín, matvörur, vélar og samgöngutćki.

Atvinnuleysi: 2,3% er opinber tala. Ţó er taliđ ađ raunverulegt atvinnuleysi sé í kring um 7%.

Íbúar undir fátćktarmörkum: 37,7% (2003)

 

Peningar

Gjaldmiđill: Hryvnia (UAH)

Fjárhagsár: Almanaksáriđ

 




 

 

 

Culture shock
 
 
 
 
 

 

© Anna Guđrún Júlíusdóttir 

Höfundur texta og ţýđingar:
Egill Viđarsson 

Yfirlestur og hönnun
Anna Guđrún Júlíusdóttir: