|
Sagan í
hnotskurn
☼Smellið
hér☼
|
|
Staðsetning og heiti
☼myndasería☼
Filippseyjar eru í Suðaustur Asíu, eyjaklasi milli Filippseyjahafs og Suður
Kínahafs, fyrir austan Víetnam.
Stærð: 300,000 ferkílómetrar.
Eyjarnar eru vel staðsettar með tilliti til margra helstu hafsvæða Suðaustur
Asíu: Suður Kínahafs, Filippseyjahafs, Súlúhafs, Kínahafs, Celebeshafs, og
Luzonsunds
Langt heiti:
Republika ng Pilipinas
/ Lýðveldið Filippseyjar
Stutt
heiti:
Pilipinas
/ Filippseyjar
Þjóðerni: nafnorð: Filippseyingur, lýsingarorð: filippseyskur
|
|
Hvaðan koma börnin?
Michael, Steve, Norvell,
Jane og Jay komu frá
☼Cebu
City☼
Móðurmál
þeirra er cebuano.
Kristine kom frá
☼Manila☼
Móðurmál hennar er tagalog.
Skólamál
þeirra á heimaslóðum er enska
|
|
Landsveffang
Landsveffangið er: ph
Notendur Internetsins:
3,5 millj.
(tölur frá árinu 2002)
Hér er hægt að skoða filippseyska vefsíðu á
☼ensku☼
og vefsíðu á
☼tagalog☼
|
|
Höfuðborg
☼myndir☼
Manila.
Vefsíða um Manila
☼abante.com.ph☼
á Tagalog
|
|
Þjóðhátíðardagur
og stjórnarfar
☼hlustaðu
á þjóðsönginn☼
Þjóðhátíðardagur: 12. júní 1898 fékkst sjálfstæði frá Spáni, 4. júlí
1946 fékkst sjálfstæði frá Bandaríkjunum.
Stjórnarfar: lýðveldi.
Löggjöf: byggð á spænskri og ensk- amerískri löggjöf.
|
|
Sendiráð /ræðismaður
Filippseyja á Íslandi?
Nei
|
|
Fjöldi íbúa
(2004)
Íbúafjöldi: 86.241.697
Lífslíkur
við fæðingu: konur;72,61
ár; karlar
66,74 ár
Frjósemishlutfall er 3,22 börn fædd á hverja konu
Ungbarnadauði:
24,2 deyja af
hverjum 1000 fæddum Aldursdreifing: 0-14 ára:
35,8% 15-64 ára:
60,2%: 65 ára og eldri:
3,9%.
|
|
Þjóðflokkar
Meirihluti Filippseyinga er
afkomendur Malayanna. Flestir þeirra geta rakið ættir sínar til blöndu af
kínversku, amerísku og spænsku blóði. Um 10% Filippseyinga, sem einnig eru
þekktir undir heitinu ættbálkafilippseyingar, halda við hefðbundnum
menningararfi. Það eru um 60 þjóðflokkar sem ná frá Badjao fólki á Sulu
eyjaklasanum sem eru sjávarsígaunar til hausaveiðaranna Kalinga norðantil í
Bontoc.
Kristnir
Malayar
91.5%, múslímskir Malayar 4%, kínverskir 1.5%, aðrir 3%
|
|
Trú
Filippseyjar eru eina
kristna landið í Asíu. Meira en 90% þjóðarinnar er kristin og eru flestir þeirra
kaþólskir en fáeinir mótmælendur. Stærsti trúarhópurinn í minnihluta er múslímar
sem búa einkum á Mindanao og á Sulu eyjaklasanum.
Rómversk kaþólskir 83%, mótmælendur 9%, múslímar 5%, búddistar og aðrir 3%
|
|
Tungumál
☼tagalog☼
Tvö opinber tungumál: Enska og
filippínska sem er þjóðtungan, einnig þekkt undir heitinu tagalog. Auk þess eru
átta meginmállýskur: cebuano, ilocan, hiligaynon eða ilonggo, bicol, waray,
pampango, pangasinense og
maranao.
Á Filippseyjum eru um 70 minnihlutatungumál.
Filippseyingar eru þriðja stærsta enskumælandi þjóð veraldar á eftir
Bandaríkjunum og Bretlandi. Enska er tungumál verslunar, stjórnmála og menntunar
á Filippseyjum og er töluð og skilin um landið allt á ýmsum sviðum. Spænska,
arabíska og kínverska eru talaðar af litlum minnihlutahópum. Algengt er að
heyra Filippseyinga í hversdagssamræðum nota blöndu af ensku og filippseysku í orðum og setningum sem þekkt er sem "Taglish"
(blanda af ensku og tagalog).
Stöðugt minnkandi minnihluti talar enn spænsku sem eitt sinn var
opinbert tungumál.
|
|
Siðir og venjur
Tryggð við fjölskylduna er
mjög einkennandi hefð í filippínsku samfélagi. Þessi fjölskyldutryggð sést best
á þeirri staðreynd að elliheimili og munaðarleysingjaheimili eru ekki mjög
algeng á Filippseyjum.
Á
Filippseyjum er einnig mikilvægt að koma fram við hina eldri (jafnvel þó þeir
séu aðeins ári eldri) með þeirri virðingu og tillitsemi sem þeir verðskulda og
ætlast til. Hægt er að sýna manneskju virðingu á
margvíslegan hátt, hvort
sem það er með handahreyfingum eða að tala á þann hátt að virðing sé gefin í
skyn. Eins og í mörgum Asíulöndum er það venja að fara úr skónum þegar komið er
inn á heimili. Með því að gera það sýnir gesturinn fjölskyldunni og heimili
hennar
virðingu
og
kurteisi.
Ólíkt
öðrum löndum þar sem konur eru mun lægra settar, hafa konur á Filippseyjum verið
hátt settar í samfélaginu frá því fyrir nýlendutímann. Þar sem jafnrétti
kynjanna ríkir eru fyrirtæki móttækilegri fyrir konur í viðskiptum. Þessi
afstaða er augljós af forsetaembættinu í dag. Gloria Macapagal-Arroyo forseti er
önnur í röð kvenna til að gegna þeirri virðingarstöðu. Corazon Aquino var
fyrsti kvenforsetinn og var í embætti 1986-1992.
|
|
Fjölmiðlar
Dagblað
á ensku
☼filipinoexpress.com☼
Dagblað
á ensku
☼philstar.com☼
og á tagalog☼philstar/pinoy☼
☼philnews.com☼
|
|
Tónlist
Tónlistar-og
kvikmyndarás
☼abs-cbn.com/htdocs☼
Menningarmiðstöð
Filippseyja er mikilvægasti staðurinn fyrir listræna starfsemi. Þar koma fram
innlendir jafnt sem alþjóðlegir gestalistamenn á heimsmælikvarða.
Kundiman
þjóðlagatónlistin er vinsæl tónlistartegund sem er einkennandi
fyrir Filippseyjar. Hún er samþætting orða og tónlistar. Þjóðdansar eru einnig
vinsælir á Filippseyjum. Mörg afbrigði eru til af dansi, bæði hefðbundin og í
líki helgisiða, sem eru iðkaðir við mismunandi tækifæri.
Hefðbundin tónlist
☼þjóðernislegra minnihlutahópa☼
á
Filippseyjum.
|
|
Líf barna
Hér
má skoða myndir af börnum frá Filippseyjum
☼myndir☼
|
|
Skólar
Læsi:
95,9%
íbúa sem
eru 15 ára eða eldri geta lesið og skrifað.
Kynjaskipting: læsi hjá konum
95,8%; læsi hjá körlum
96%. (tölur frá 2003)
Skólakerfið: Menntun er skyldubundin og ókeypis fyrir börn frá 7 til 12
ára. Þótt sumar fjölskyldur sendi börn sín í einkaskóla fara flest börn í
opinbera skóla. Menntakerfið á Filippseyjum er líkt hinu ameríska nema að í
Ameríku byrja skólar í ágúst eða september og eru þangað til í maí eða júní en á
Filippseyjum byrja skólar í júní og þeim lýkur í mars. Enska er aðalkennslumál í
skólunum þótt filippínska og mállýskur séu líka
notaðar, einkum í neðri bekkjum.
|
|
Íþróttir
Körfuknattleikur er helsta
íþróttagrein landsins. Ein helsta dægradvöl Filippseyinga er hanaat,
einkum á landsbyggðinni. Hanaat er haldið á hverjum sunnudegi í nokkrum
hanaatsgryfjum í kringum Manila og út um allt á landsbyggðinni.
Filippseyjaklasinn er þekktur fyrir að þar eru fleiri staðir til
tækjaköfunar en í nokkru öðru landi í heiminum.
Sportveiðar hafa orðið afar vinsælar í sjónum umhverfis Filippseyjar.
|
|
Matargerð
Uppskriftir á
☼íslensku☼
á
☼
ensku☼
Filippseysk matargerð hefur orðið fyrir
áhrifum frá mörgum menningarsvæðum. Spænsk áhrif eru sterkust, (sjá sögu
Filippseyja).
Tegund og bragð matar er breytilegt eftir svæðum. Grunnfæðan á sumum svæðum er
hrísgrjón meðan það getur verið kassavamjöl annarsstaðar þótt hrísgrjón
séu fáanleg með öllum filippseyskum máltíðum.
Algengasta kjöt á Filippseyjum er svínakjöt, en þar á eftir kemur nautakjöt og
kjúklingur. Á svæðum þar sem mikið eru um íslamstrú er nautakjöt borðað í
staðinn fyrir svínakjöt sem er bannað. Meðal Tagalog og Pampanqueno fólks eru
froskar taldir lostæti þótt þeir séu yfirleitt ekki borðaðir á Filippseyjum.
Áður en áhrif bárust utan frá borðuðu
Filippseyingar með höndunum en með vestrænum áhrifum
tóku þeir upp hnífa, gaffla
og skeiðar með sínu lagi. Gaffallinn og skeiðin eru aðalverkfærin og skeiðin
notuð til að skera matinn í smærri bita.
|
|
Tíska
☼penshoppe.com/☼
tískuvefur á Filippseyjum.
|
|
Listir
☼vefsíða☼
|
|
Veðurfar
☼veðrið
á Filippseyjum í dag☼
Filippseyjar eru í
hitabeltinu og þar er strandloftslag og rakt árið um kring, milt hitastig og
mikil úrkoma. Það eru þrjár meginárstíðir, vætutíðin (júní - október), svöl og
þurr tíð (nóvember - febrúar) og heit og þurr tíð (mars - maí).
Meðalárshitinn er 25°C. Norðaustan monsúnvindur er frá nóvember til apríl en
suðvestan monsúnvindur er frá maí til október.
|
|
Landslag
☼landslagsmyndir☼
Landslag: mest fjalllendi og misvíðlent láglendi með ströndum fram.
Hæsta fjall:
Apo fjall 2,954 m.
|
|
Landnýting og náttúruauðlindir
Náttúruauðlindir; timbur, olía, nikkel, kóbalt, silfur, gull, salt, kopar.
Landnýting:
ræktanlegt land: 19%
varanleg uppskera: 14%
annað: 66.79% (tölur frá 1998)
|
|
Dýralíf
☼ljósmyndir
af villtum dýrum☼
Ekki er
mörg spendýr að finna á Filippseyjum. Vatnabuffall sem hefur verið taminn sem
húsdýr, svín (bæði villt og tamin), mongús (lítil ránkattategund), nokkrar
dádýrategundir og ýmsar tegundir hnúðnautgripa eru mikilvægustu dýrategundirnar
á Filippseyjum. Þar eru margar eðlutegundir og um 760 tegundir fugla, meðal
þeirra er páfagaukur.
|
|
Ógnir náttúrunnar
Klofið
fellibyljabelti liggur yfir eyjarnar og þær verða fyrir fimm til sex byljum
á ári; skriðuföll. Þá má nefna virk eldfjöll, mannskæða jarðskjálfta
og flóðbylgjur vegna neðansjávarumbrota.
|
|
Atvinnulíf
Landbúnaður, helstu afurðir eru: hrísgrjón, kókoshnetur, maís, sykurreyr,
bananar, ananas, mangó. svínakjöt, egg, nautakjöt, fiskur.
Iðnaður: vefjarefni, lyf, efnavörur, timburafurðir, matvæli, samsetning á
rafmagnsvörum, olíuhreinsun og fiskiðnaður.
Útflutningsvörur: raftæki, vélar og samgöngutæki, fatnaður,
kókoshnetuafurðir.
Atvinnuleysi á Filippseyjum er 11,4% (árið 2003)
Íbúar undir fátækramörkum eru 40% (árið 2001)
|
|
Peningar
Gjaldmiðill:
Filippínskur peso (PHP)
Fjárhagsár: almanaksárið. |